Τρίτη 8 Απριλίου 2025

Ίμπολκ-μια πανάρχαια Κέλτικη γιορτή για τον ερχομό της Άνοιξης

 


Το Ίμπολκ είναι μία από τις τέσσερις κύριες γιορτές του προ-Χριστιανικού Κέλτικου ημερολογίου, συνδεδεμένο με τελετές γονιμότητας. Στο χριστιανικό ημερολόγιο έχει καθιερωθεί σαν εορτή της Αγίας Μπριγκίτ και σε πιο πρόσφατους καιρούς γιορτάζεται σαν γιορτή της φωτιάς, μία από τις οκτώ γιορτές, (4 ηλιακές και 4 Φωτιάς/Φεγγαριού) ή "Σάββατα" στο Νεοπαγανιστικό τροχό του χρόνου. Το Ίμπολκ, σύμφωνα με πολλούς, είναι ο πρόγονος της χριστιανικής γιορτής της Υπαπαντής και της Μέρας της Μαρμότας.

Το Ίμπολκ γιορτάζεται την 1η Φεβρουαρίου στο Βόρειο Ημισφαίριο και την 1η Αυγούστου στο Νότιο. Μερικοί νεοπαγανιστές αναφέρουν αυτη τη γιορτή στο μέσον μεταξύ του χειμερινού ηλιοστασίου και της εαρινής ισημερίας, που πέφτει πιο μετά την πρώτη εβδομάδα του μήνα. Από τη στιγμή που το κελτικό ημερολόγιο βασίζεται και στoν ηλιακό και στο σεληνιακό κύκλο, ίσως τοποθετείται στην πανσέληνο που είναι ανάμεσα στο χειμερινό ηλιοστάσιο και στην εαρινή ισημερία.

Κελτική προέλευση

Ενδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο εορταζόταν το Ίμπολκ στην Ιρλανδία υπάρχουν μέσα απ' τις λαϊκές παραδόσεις, οι οποίες συλλέχτηκαν ανάμεσα στον 19ο αιώνα και στις αρχές του 20ού αιώνα στην αγροτική Ιρλανδία και στη Σκωτία, οι οποίες συγκρίθηκαν και με μελέτες διάφορων ατόμων στη Σκανδιναβία.

Το φεστιβάλ παραδοσιακά αναφερόταν στην γαλούχηση των προβάτων, που στη συνέχεια γεννούσαν τα πρόβατα της άνοιξης. Αυτό συνέβαινε είτε δύο βδομάδες πριν η μετά τις αρχές Φεβρουαρίου. Η ονομασία της γιορτής, στην ιρλανδική γλωσσα, σημαίνει "στην κοιλιά" (i mbolg) και αναφέρεται στην γέννα των προβάτων. Είναι όμως και κελτικός όρος για την άνοιξη. Ένα άλλο όνομα είναι Oimelc, που σημαίνει "το γάλα του προβάτου". Ακόμα αναφέρεται σαν Μπρίγκιντ, από το όνομα της θεάς των σιδηρουργών στην κελτική μυθολογία.

Η γιορτή του Ίμπολκ ήταν πολύ σημαντική για τους αρχαίους κατοίκους της Ιρλανδίας. Για παράδειγμα, στην ιρλανδική περιοχή Τάρα, στους Λόφους των Αιχμαλώτων (Μount of Hostages), ο εσωτερικός θάλαμος είναι άριστα συνδεδεμένος με τον ανατέλλοντα ήλιο και του Ίμπολκ και του Σόουιν. Πρόκειται για μια γιορτή του φωτός, που αντικατοπτρίζει τη διάρκεια της ημέρας και την ελπίδα της άνοιξης. Είναι παράδοση να ανάβουν όλες οι λάμπες στο σπίτι για λίγα λεπτά και οι τελετές συχνά περιλαμβάνουν το άναμμα μεγάλης ποσότητας κεριών.

Εορτή της Αγίας Μπριγκίτ

Στο μοντέρνο ιρλανδικό ημερολόγιο, το Ίμπολκ είναι συχνά γνωστό σαν η γιορτή της Αγίας Μπριγκίτ και σαν "La Feabhra": η πρώτη μέρα της Άνοιξης. Ένας λόγος είναι ότι ο Χριστιανισμός, στην προσπάθειά του να εναρμονίσει την δημοτικότητα αυτής της γιορτής μαζί με τις δικές του παραδόσεις, άλλαξε τη γιορτή του Ίμπολκ, μετονομάζοντάς την.

Μια λαϊκή παράδοση που υπάρχει είναι το κρεβάτι της Αγίας Μπριγκίτ. Τα νεαρά κορίτσια του χωριού φτιάχνουν μια κούκλα από καλαμπόκι, που τη στολίζουν με κορδέλες και μπιχλιμπίδια. Οι πιο ηλικιωμένες γυναίκες, στη συνέχεια, φτιάχνουν ένα κρεβάτι για να ξαπλώσει η Αγία Μπριγκίτ. Την παραμονή της γιορτής, που είναι στις 31 Ιανουαρίου, οι νεαρές κοπέλες συναντιούνται σε ένα σπίτι για να ξαγρυπνήσουν όλη τη νύχτα με την κούκλα από καλαμπόκι και στη συνέχεια τις επισκέπτονται όλοι οι νεαροί άνδρες της κοινότητας, οι οποίοι πρέπει να μεταχειριστούν αυτές και την κούκλα με σεβασμό. Ταυτόχρονα,οι πιο μεγάλες γυναίκες της κοινότητας μένουν στα σπίτια τους και εκτελούν άλλες τελετές.

Πριν πάνε για ύπνο, κάθε νοικοκυριό καθαρίζει το τζάκι του καλά και "χτενίζει" τις στάχτες. Το πρωί κοιτάζουν να βρουν κάποιο σημάδι στις στάχτες, που να δείχνει ότι η Μπριγκίτ πέρασε από το σπίτι τους το βράδυ ή το πρωί.

Την επόμενη μέρα, το κρεβάτι της Μπριγκίτ πηγαίνει από σπίτι σε σπίτι, όπου καλωσορίζεται με μεγάλη τιμή. Απ'τη στιγμή που η Μπριγκίτ συμβολίζει τη ζωτική ορμή που θα φέρει τους ανθρώπους από το χειμώνα στην άνοιξη, η παρουσία της είναι πολύ σημαντική σε αυτήν την συγκεκριμένη μέρα του χρόνου. Ο κόσμος συχνά θα χτυπήσει το ομοίωμά της με ένα ξύλινο ραβδί, ίσως ένα παλιό απομεινάρι από πιο παλιές κραταιές τελετές γονιμότητας.

Μοντέρνος Νεοπαγανισμός

Σήμερα,οι μοντέρνοι Νεοπαγανιστές τη γιορτάζουν την πρώτη ή τη δεύτερη μέρα του Φεβρουαρίου, που είναι πιο δημοφιλής στην Αμερική, ίσως λόγω της σχέσης της γιορτής αυτής με τη γιορτή της Υπαπαντής. Μερικοί πιστεύουν ότι η χριστιανική γιορτή της Υπαπαντής, που η ημερομηνία της εξαρτάται από τα Χριστούγγενα, ήταν ο εκχριστιανισμός της γιορτής του Ίμπολκ. Εντούτοις δεν υπάρχει καμμία απόδειξη ότι το Ίμπολκ εορταζόταν στον προχριστιανικό κόσμο πουθενά αλλού εκτός από την Ιρλανδία, ενώ ο εορτασμός της Υπαπαντής ξεκίνησε από τη νότια Μεσόγειο.

Η φωτιά είναι πολυ σημαντική για αυτή την γιορτή, γιατί η Μπρίγκιντ είναι η θεά της φωτιάς, της γιατρειάς και της γονιμότητας. Η φωτεινότητα από τις φωτιές συμβολίζει την αυξανόμενη δύναμη του ήλιου τους επόμενους μήνες.

Στην Αμερική, στη Μέρα της Μαρμότας, αν η μαρμότα δει τη σκιά της αυτό το πρωί και φοβηθεί και πάει πάλι πίσω στην φωλιά της, σημαίνει ότι θα υπάρξουν άλλες έξι βδομάδες χειμώνα. Η φήμη έρχεται κατευθείαν από την Ευρώπη, απ'τη Γερμανία συγκεκριμένα, όπου ένας στίχος λέει:

Αν η μέρα της Υπαπαντής είναι φωτεινή και καθαρή, θα υπάρξουν άλλοι δυο χειμώνες στον χρόνο.

Πηγή:https://el.wikipedia.org/

Σάββατο 5 Απριλίου 2025

Λολίτα (Lolita) του Ρώσου-Αμερικανού συγγραφέα Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ -Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί



Λολίτα (Lolita) του Ρώσου-Αμερικανού συγγραφέα Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ -Ένα βιβλίο που αξίζει να διαβαστεί

Λολίτα (Lolita) είναι ο τίτλος του μυθιστορήματος του Ρωσο-Αμερικανού συγγραφέα Βλαντίμιρ Ναμπόκοφ και εκδόθηκε το 1955. Πολλοί συγγραφείς το καθιστούν ως ένα από τα καλύτερα έργα του εικοστού αιώνα, και έχει συμπεριληφθεί σε αρκετές λίστες για τα καλύτερα βιβλία, όπως τις Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα (Time), Τα 100 βιβλία του Αιώνα (Le Monde), Τα 100 καλύτερα βιβλία όλων των εποχών, Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα της Σύγχρονης Βιβλιοθήκης, και The Big Read. Το μυθιστόρημα είναι γνωστό για το αμφιλεγόμενο περιεχόμενό του. Ο πρωταγωνιστής και αναξιόπιστος αφηγητής, ο μεσήλικας καθηγητής λογοτεχνίας υπό το ψευδώνυμο Χάμπερτ Χάμπερτ, παθαίνει ψύχωση με ένα δωδεκάχρονο κορίτσι, την Ντολόρες Χέιζ, με την οποίαν εμπλέκεται σεξουαλικώς αφότου γίνεται πατριός της. Το "Λολίτα" αποτελεί προσωπικό του ψευδώνυμο για το όνομα Ντολόρες. Το μυθιστόρημα γράφτηκε αρχικά στα αγγλικά και εκδόθηκε πρώτα στο Παρίσι. Αργότερα μεταφράστηκε στα ρωσικά από τον ίδιον τον Ναμπόκοφ και εκδόθηκε στη Νέα Υόρκη το 1967 από τις εκδόσεις Phaedra Publishers.

Το μυθιστόρημα Λολίτα θεωρήθηκε γρήγορα κλασικό και μεταφέρθηκε στη μεγάλη οθόνη από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ το 1962., και αργότερα σε μια άλλη προσαρμογή από τον Έιντριαν Λάιν το 1997. Έχει μεταφερθεί αρκετές φορές επί σκηνής και αποτέλεσε θέμα για δύο παραστάσεις όπερας, δύο μπαλέτα, και ένα αναγνωρισμένο μα εμπορικά ανεπιτυχές μιούζικαλ του Μπρόντγουεϊ. Η αφομοίωσή του στην ποπ κουλτούρα είναι τέτοια, που το όνομα "Λολίτα" χρησιμοποιείται για ένα νεαρό κορίτσι που είναι σεξουαλικά αναπτυγμένο.

Υπόθεση

Η εισαγωγή του μυθιστορήματος γίνεται από τον Τζον Ρέι Τζούνιορ, διδάκτορα της φιλολογίας, εκδότης βιβλίων ψυχολογίας. Ο Ρέι δηλώνει ότι παρουσιάζει τα απομνημονεύματα ενός άνδρα που χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο "Χάμπερτ Χάμπερτ", ο οποίος πέθανε πρόσφατα από καρδιακή πάθηση, ενώ περίμενε την θανατική ποινή του. Τα απομνημονεύματα ξεκινάνε με τη γέννηση του Χάμπερτ στο Παρίσι το 1910. Διανύει την παιδική του ηλικία στη Γαλλική Ριβιέρα, όπου ερωτεύεται τη φίλη του Άναμπελ Λι. Αυτός ο νεανικός και πλατωνικός έρωτας διακόπτεται από τον πρόωρο θάνατο της Άναμπελ από τύφο, με αποτέλεσμα ο Χάμπερτ να πάθει σεξουαλική ψύχωση με ένα συγκεκριμένο τύπο κοριτσιών -ηλικίας 9 έως 14- στα οποία αναφέρεται ως "νυμφίδια". Μετά την αποφοίτησή του, ο Χάμπερτ εργάζεται ως καθηγητής αγγλικών και αρχίζει τη συγγραφή ενός ακαδημαϊκού βιβλίου λογοτεχνίας. Πριν το ξέσπασμα του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου, ο Χάμπερτ μετακομίζει στη Νέα Υόρκη. Το 1947, μετακομίζει στο Ράμσντεϊλ, μια μικρή πόλη στην Νέα Αγγλία, όπου μπορεί να συνεχίσει με ηρεμία την συγγραφή του βιβλίου του. Το σπίτι στο οποίο είχε σκοπό να μείνει καταστράφηκε από μια φωτιά, και στην αναζήτησή του για ένα καινούργιο σπίτι, γνωρίζει την χήρα Σάρλοτ Χέιζ, η οποία δέχεται ενοίκους. Ο Χάμπερτ επισκέπτεται την κατοικία της Σάρλοτ και αρχικά επρόκειτο να απορριφθεί την προσφορά της με ευγένεια. Ωστόσο, η Σάρλοτ οδηγεί τον Χάμπερτ στον κήπο της, όπου η δωδεκάχρονη κόρη της Ντολόρες (αποκαλούμενη και ως Ντόλι, Λο, Λόλα και Λολίτα), κάνει ηλιοθεραπεία. Ο Χάμπερτ βλέπει την Ντολόρες ως το τέλειο νυμφίδιο, και ως μετενσάρκωση της παλιάς του αγάπης, Άναμπελ, και γρήγορα αποφασίζει να μετακομίσει εκεί.

Ο παθιασμένος Χάμπερτ συνεχώς αναζητά διακριτικές μορφές, για να ικανοποιήσει τις σεξουαλικές του ορμές, συνήθως μέσω των πιο ασήμαντων σωματικών επαφών με την Ντολόρες. Όταν η Ντολόρες στέλνεται στην κατασκήνωση, ο Χάμπερτ λαμβάνει ένα γράμμα από την Σάρλοτ, που του εξομολογείται τον έρωτά της για εκείνον και του δίνει ένα τελεσίγραφο -είτε θα τον παντρευτεί, είτε θα πρέπει να μετακομίσει αμέσως. Αρχικά τρομοκρατείται, έπειτα ο Χάμπερτ συνειδητοποιεί την γοητεία του να είναι ο πατριός της Ντολόρες, συνεπώς παντρεύεται την Σάρλοτ για συγκεκριμένους λόγους. Αργότερα, η Σάρλοτ ανακαλύπτει το ημερολόγιο του Χάμπερτ, στο οποίο μαθαίνει για την επιθυμία του για την κόρη της και την αηδία που αισθάνεται για την Σάρλοτ. Αποστομωμένη και ταπεινωμένη, η Σάρλοτ αποφασίζει να φύγει με την Ντολόρες, και γράφει ένα γράμμα προς τους φίλους της, για να τους προειδοποιήσει για τον Χάμπερτ. Δυσπιστώντας για την ψεύτικη δικαιολογία του Χάμπερτ ότι το ημερολόγιο αποτελεί σχέδιο για ένα μελλοντικό μυθιστόρημα, η Σάρλοτ φεύγει τρέχοντας από το σπίτι, για να στείλει τις επιστολές, αλλά ένα αυτοκίνητο την πατά, σκοτώνοντάς την. Ο Χάμπερτ καταστρέφει τις επιστολές και παίρνει την Ντολόρες από την κατασκήνωση, ισχυριζόμενος ότι η μητέρα της αρρώστησε βαριά και νοσηλεύεται. Έπειτα την παίρνει μαζί του σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο, το οποίο του είχε προτείνει η Σάρλοτ νωρίτερα. Ο Χάμπερτ αισθάνεται τύψεις να βιάσει συνειδητά την Ντολόρες, συνεπώς βάζει ηρεμιστικά στο παγωτό της. Ενώ περιμένει να δράσει το χάπι, περιπλανάται στο ξενοδοχείο και συναντά έναν μυστηριώδη άνδρα, ο οποίος φαίνεται να έχει γνώση για τα σχέδιά του Χάμπερτ για τη Ντολόρες. Ο Χάμπερτ αποχωρεί από τη συζήτηση και επιστρέφει στο δωμάτιο του ξενοδοχείου. Εκεί, ανακαλύπτει ότι μπέρδεψε το χάπι με ένα πιο ήπιο φάρμακο, καθώς η Ντολόρες κοιμάται ελαφριά και ξυπνά συνεχώς. Τολμά να μην την αγγίξει καθόλου εκείνη τη νύχτα. Το πρωί, η Ντολόρες αποκαλύπτει στον Χάμπερτ ότι στην πραγματικότητα ήδη έχασε την παρθενία της με ένα μεγαλύτερο αγόρι στην κατασκήνωση ένα χρόνο πριν. Αφότου φεύγουν από το ξενοδοχείο, ο Χάμπερτ αποκαλύπτει στην Ντολόρες ότι η μητέρα της είναι νεκρή.

Ο Χάμπερτ και η Ντολόρες ταξιδεύουν σε όλη την χώρα, οδηγώντας όλη την ημέρα και διαμένοντας σε μοτέλ. Ο Χάμπερτ προσπαθεί απελπισμένα να διατηρήσει το ενδιαφέρον της Ντολόρες στα ταξίδια και σε εκείνον, και την δωροδοκεί όλο και περισσότερο σε αντάλλαγμα για σεξουαλικές χάρες. Εγκαθίστανται στο Μπέρσντλεϊ, μια μικρή πόλη στην Νέα Αγγλία. Ο Χάμπερτ υιοθετεί τον ρόλο του πατέρα της Ντολόρες και την γράφει σε ένα ιδιωτικό σχολείο θηλέων. Ο Χάμπερτ διακατέχεται από ζήλεια και ασκεί αυστηρό έλεγχο στη ζωή της Ντολόρες, απαγορεύοντάς της να παρευρίσκεται σε κοινωνικές εκδηλώσεις και εσπερίδες. Μόνο με την υπόδειξη του διευθυντή του σχολείου, ο οποίος θεωρεί τον Χάμπερτ αυστηρό και συντηρητικό Ευρωπαίο γονέα, συμφωνεί με τη συμμετοχή της Ντολόρες στο σχολικό θεατρικό, ο τίτλος του οποίου είναι ίδιος με το ξενοδοχείο στο οποίο ο Χάμπερτ συναντήθηκε με τον μυστηριώδη άνδρα. Μια μέρα πριν την πρεμιέρα της παράστασης, ένας σοβαρός καβγάς ξεσπά ανάμεσα στην Ντολόρες και τον Χάμπερτ, και η Ντολόρες φεύγει τρέχοντας από το σπίτι. Όταν ο Χάμπερτ την βρίσκει, του λέει ότι θέλει να φύγει από την πόλη και να συνεχίσει να ταξιδεύει. Αρχικά, ο Χάμπερτ χαίρεται, αλλά ενώ ταξιδεύει, γίνεται ολοένα και πιο ύποπτος -αισθάνεται ότι ακολουθείται από κάποιον που γνωρίζει η Ντολόρες. Ο άνδρας που τους ακολουθεί είναι ο Κλερ Κίλτυ -ένας φίλος της Σάρλοτ και διάσημος θεατρικός συγγραφέας, που έγραψε το θεατρικό στο οποίο η Ντολόρες θα συμμετείχε. Στα βουνά του Κολοράντο, η Ντολόρες αρρωσταίνει. Ο Χάμπερτ την πηγαίνει σε ένα τοπικό νοσοκομείο, από όπου παίρνει εξιτήριο σε μία νύχτα από τον "θείο" της. Ο Χάμπερτ γνωρίζει ότι η Λολίτα δεν έχει συγγενείς εν ζωή και τρέπεται αμέσως σε μια μανιώδης αναζήτηση για να βρει την Ντολόρες και τον απαγωγέα της, χωρίς να τα καταφέρει. Για τα επόμενα δύο χρόνια, ο Χάμπερτ μετά βίας διατηρεί σχέση με μια νεαρή αλκοολική ονόματι Ρίτα. Βαθιά στενοχωρημένος, ο Χάμπερτ λαμβάνει προς έκπληξή του ένα γράμμα από την Ντολόρες, πλέον 17 ετών, που του λέει ότι είναι παντρεμένη, έγκυος, και έχει μεγάλη ανάγκη κάποια χρήματα. Ο Χάμπερτ, οπλίζεται με ένα πιστόλι, εντοπίζει τη διεύθυνση της Ντολόρες και της δίνει τα χρήματα, τα οποία είναι η κληρονομιά της μητέρας της. Ο Χάμπερτ μαθαίνει ότι ο σύζυγος της Ντολόρες, ένας κωφός μηχανικός, δεν είναι ο απαγωγέας της. Η Ντολόρες αποκαλύπτει στον Χάμπερτ ότι ο Κίλτυ την πήρε από το νοσοκομείο και ότι ήταν ερωτευμένη μαζί του, αλλά την απέρριψε όταν εκείνη αρνήθηκε να πρωταγωνιστήσει σε μια από τις πορνογραφικές του ταινίες. Η Ντολόρες απορρίπτει το αίτημα του Χάμπερτ να φύγει μαζί του. Ο Χάμπερτ πηγαίνει στην έπαυλη του Κουίλτι, ο οποίος είναι υπό την επιρροή ναρκωτικών ουσιών και τον πυροβολεί αρκετές φορές. Λίγο αργότερα, ο Χάμπερτ συλλαμβάνεται, και με τις τελευταίες του σκέψεις, επιβεβαιώνει τον έρωτά του για την Ντολόρες, και ζητά να μην δημοσιευτούν τα απομνημονεύματά του μέχρι τον θάνατό της. Η Ντολόρες πεθαίνει κατά τη διάρκεια του τοκετού την Παραμονή των Χριστουγέννων το 1950.

Πηγή:https://el.wikipedia.org/







Πέμπτη 3 Απριλίου 2025

Στην Ινδία πάντρεψαν δύο βατράχους μη τυχόν…και βρέξει…!

 Κι όμως είναι αλήθεια πάντρεψαν δυο βατράχους για να…βρέξει…!

Σ’ αυτή την πρωτότυπη μέθοδο φαίνεται ότι κατέφυγαν οι κάτοικοι μιας επαρχίας στην Ινδία για την αντιμετώπιση ενός πρωτοφανούς κύματος καύσωνα…

Αυτό έγινε εξ αιτίας της καθυστέρησης της εποχής των μουσώνων, ωθώντας  μια ομάδα ανθρώπων στο Βαρανάσι να οργανώσει μια πολυτελή τελετή γάμου ανάμεσα σε δύο βατράχους πέρσι στις αρχές του καλοκαιριού.

Η τελετή ήταν ένα κάλεσμα στον θεό της βροχής και του κεραυνού, τον Ίντρα, για να φέρει μια δροσερή βροχή.

Βάνα Σμπαρούνη

Κυριακή 19 Ιανουαρίου 2025

ΡΑΝΤΕΒΟΥ Μ΄ΕΝΑ ΓΡΑΜΜΑ-ΒΑΝΑ ΣΜΠΑΡΟΥΝΗ-AUDIO BOOK-ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ-Logo...


Αγαπημένε μου, Απόψε σου γράφω από το Λιμένι, απ' αυ­τή τη μικρή λωρίδα επίγειου παράδεισου με τα πέτρινα σπίτια πάνω στη θάλασσα. Βρήκα δωμάτιο στο ίδιο ξενώνα που μέναμε.Θυμάσαι αγαπημένε; Θυμάσαι τις βόλτες μας, το σεργιάνι μας στον παράδεισο; Θυμάσαι που ανταμώναμε στους μεγάλους ορίζοντες, εκεί όπου οι ψυ­χές μας άνοιγαν τις ουράνιες πόρτες να πε­ράσουν στης αθανασίας το άπλετο φως; Θυμάσαι το πρώτο ερωτικό μας βράδυ. Όλοι οι θεοί της λαγνείας ανταποκρίθηκαν εκείνο το βράδυ που σε γνώρισα και κατά­φεραν να δωροδοκήσουν τις αισθήσεις μου..."

Παρασκευή 20 Σεπτεμβρίου 2024

Απόσπασμα απ' την ομιλία του Ο.Ελύτη στους Έλληνες της Σουηδίας μετά την απονομή των βραβείων Νόμπελ






Ο Οδυσσέας Ελύτης είχε γράψει τους στίχους..."Εάν αποσυνθέσεις την Ελλάδα, στο τέλος θα δεις να σου απομένουν μια ελιά, ένα αμπέλι κι ένα καράβι. Που σημαίνει: με άλλα τόσα την ξαναφτιάχνεις.

Απόσπασμα απ' την ομιλία του ποιητή στους Έλληνες της Σουηδίας μετά την απονομή των βραβείων Νόμπελ...

Για εμάς η Ελλάδα είναι αυτές οι στεριές οι καμένες στον ήλιο κι αυτά τα γαλάζια πέλαγα με τους αφρούς των κυμάτων. Είναι οι μελαχρινές ή καστανόξανθες κοπέλες, είναι τ’ άσπρα σπιτάκια τ’ ασβεστωμένα και τα ταβερνάκια και τα τραγούδια τις νύχτες με το φεγγάρι πλάι στην ακροθαλασσιά ή κάτω από κάποιο πλατάνι. Είναι οι πατεράδες μας κι οι παππούδες μας με το τουφέκι στο χέρι, αυτοί που λευτερώσανε την πατρίδα μας και πιο πίσω, πιο παλιά, όλοι μας οι πρόγονοι που κι αυτοί ένα μονάχα είχανε στο νου τους -όπως κι εμείς σήμερα: τον αγώνα για τη λευτεριά.







 

Τετάρτη 18 Σεπτεμβρίου 2024

"Ο τόπος μας" Γιάννης Ρίτσος, ένα ποίημα γεμάτο αγάπη για την Ελλάδα...






Το ποίημα αυτό ο ποιητής το συνθέτει στη Λέρο, όπου βρίσκεται εξόριστος από το δικτατορικό καθεστώς. Πάνω σ' ένα λόφο στρέφει το βλέμμα του πότε γύρω του και πότε μέσα του εναλλάσσοντας την παρατήρηση με το στοχασμό...Οι στίχοι του είναι γεμάτοι αγάπη για την Ελλάδα
“Ανεβήκαμε πάνω στο λόφο να δούμε τον τόπο μας –
φτωχικά, μετρημένα χωράφια, πέτρες, λιόδεντρα.
Αμπέλια τραβάν κατά τη θάλασσα. Δίπλα στ’ αλέτρι
καπνίζει μια μικρή φωτιά. Του παππουλή τα ρούχα
τα σιάξαμε σκιάχτρο για τις κάργιες. Οι μέρες μας
παίρνουν το δρόμο τους για λίγο ψωμί και μεγάλες λιακάδες.
Κάτω απ’ τις λεύκες φέγγει ένα ψάθινο καπέλο.
Ο πετεινός στο φράχτη. Η αγελάδα στο κίτρινο.
Πώς έγινε και μ’ ένα πέτρινο χέρι συγυρίσαμε
το σπίτι μας και τη ζωή μας; Πάνω στ’ ανώφλια
είναι η καπνιά, χρόνο το χρόνο, απ’ τα κεριά του Πάσχα –
μικροί μικροί μαύροι σταυροί που χάραξαν οι πεθαμένοι
γυρίζοντας απ’ την Ανάσταση. Πολύ αγαπιέται αυτός ο τόπος
με υπομονή και περηφάνεια. Κάθε νύχτα απ’ το ξερό πηγάδι
βγαίνουν τ’ αγάλματα προσεχτικά κι ανεβαίνουν στα δέντρα”.

 

Παρασκευή 13 Σεπτεμβρίου 2024

Τάνγκο...ένας διάλογος δίχως λόγια...!






Η αγκαλιά του τάνγκο...ένας διάλογος δίχως λόγια...!
“Χορός για δυο και δεν μπορώ
το χέρι της στην πλάτη σου να δω.
Χορός για δυο, τανγκό για τρεις…
Εμένα δεν μπορείς να μου κρυφτείς…
Κάθε βήμα και γκρεμός…
Κάθε βλέμμα, χωρισμός…
Και τα κορμιά, παράφορα γλυπτά,
λικνίζονται στα μάτια μου μπροστά…
Χορός για δυο, τανγκό για τρεις…
Εμένα δεν μπορείς να μου κρυφτείς…
Ταγκό σφιχτό, χειροπιαστό…
Βαμμένο μάτι, φόρεμα σχιστό…
Χορός για δυο, τανγκό για τρεις…
Μη με κοιτάς στα μάτια∙ θα κοπείς...”
Τανγκό για τρεις-Μιχάλης Γκανάς

Μια μικρή βόλτα στο κανάλι μου "Λόγος με tempo-Vana Sbarouni"

 





Ένας audio περίπατος στις γειτονιές Ελλήνων και ξένων συγγραφέων...

Σάββατο 7 Σεπτεμβρίου 2024

Το γράμμα του Γιάννη Ρίτσου στον Πάμπλο Νερούδα,,,

 

Ο Γιάννης Ρίτσος έτρεφε μεγάλο σεβασμό για τον μεγάλο Χιλιανό ποιητή Πάμπλο Νερούδα.

Στον Πάμπλο Νερούδα

Καθυστερημένη απάντηση σ'επιστολή του ανεπίδοτη.


 Πάμπλο

Πάμπλο Νερούδα

αδερφέ μου

αδερφέ του κόσμου.

Το γράμμα που μου ‘στειλες δεν το ‘λαβα –

Πολλά σίδερα βάζουν στη νύχτα

για να μην ανταμώσουνε τα χέρια μας.

Δεν ξέρουν πως για εμάς σίδερα δεν υπάρχουν…

Μες στο μεγάλο άνεμο, πάνω απ'τις πολιτείες, μες στις νύχτες

χτυπούν ολόνυχτα τα δυο παντζούρια της καρδιάς μας.

 Όταν το λάδι της σιωπής φτάνει πιο πάνω απ'τις στέγες

ακούω να ξεδιπλώνονται οι σημαίες των στίχων σου

κι ο παφλασμός του αλόγου σου

Η νύχτα φουσκώνει απ'την αναμονή των τυμπάνων.

Όταν χτυπάει την πόρτα με το φως

επιμένοντας να μου χαρίσει ακόμα ένα παράθυρο

επιμένοντας να του υπογράψω την κατάφασή της

είσαι σύ Πάμπλο που χτυπάς την πόρτα μου

εσύ που βεβαιώνεις το γνήσιο της υπογραφής μου.

Σ'ευχαριστώ.

 Πάμπλο

το σπίτι μου είναι μικρό

τα βιβλία μου σκονίζονται σε σανιδένια κασόνια

Πάνω στα γόνατα της ψυχής μου γράφω

Ένας κήπος τρία μέτρα

δύο κυδωνιές

πολλές αγριομαργαρίτες έντεκα τριαντάφυλλα

οι γλάστες τα σπουργίτια το πηγάδι

τ'αλέτρι του φεγγαριού στη γωνιά

κι εκείνη η μυστική μυλόπετρα πάντοτε τη δουλειά της.

 Φοβάμι μη σκοντάψει το υψηλό μέτωπό σου

στα καδρόνια της στέγης μου.

Για την καρδιά μου δεν φοβάμαι.

Κοίτα

στον τοίχο της κρεββατοκάμαράς μου

η πολιούχος σκιά απ'την περικεφαλαία του Κολοκοτρώνη

η άλλη σκιά απ'την ημισέληνο σπάθα του Μακρυγιάννη

λίγο πιο κει

οι δυο ζευγαρωμένες σκιές

λύρα και δόρυ

του Μαραθωνομάχου.

Το Pablo Neruda

Delayed reply to his letter that was never delivered.

Pablo

Pablo Neruda

my brother

brother of the world

I did not receive the letter you sent me -

they are loading the night

with tons of iron

so that our hands won't ever meet.

They do not know

that our hands dig under the irons.

They do not know

that our lyrics rise above the irons.

They do not know that there are no irons for us…

In the strong wind, over the states, in the nights

the two shutters of our heart beat all night long.

When the oil of silence reaches above the roofs

I hear the flags of your lyrics unfolding

and the splash of your horse

The night is swelling with the expectation of the drums.

When it knocks on the door with its light

insisting on donating me

one more window

insisting that I sign her assertion

This is when you come, Pablo, knocking on my door

to certify the authenticity of my signature.

Thank you.

Pablo

my house is humble

my books are getting dusted in boxes made of wooden boards

I write on the knees of my soul

A three metered garden

two quinces

many wild daisies, eleven roses

The pots, the sparrows, the well

the plow of the moon in the corner

and that secret millstone always doing its job.

I'm afraid that your high forehead will stumble

on my roof beams

I am not afraid for my heart.

Look

on the wall of my bedroom

the patron shadow of Kolokotronis' helmet

and the other shadow from the half-moon sword of Makrygiannis

a little further

the two paired shadows

the lyre and the spear

of the Marathon Fighter



«Ητανε της τύχης μου να υποφέρω όσα υπόφερα και της τύχης μου να αγωνιστώ όπως αγωνίστηκα, να αγαπήσω και να τραγουδήσω όπως τραγούδησα. Γνώρισα σε διάφορα σημεία της Γης το θρίαμβο και την ήττα, έχω ζωντανή στη μνήμη μου τη γεύση του ψωμιού, αλλά και τη γεύση του αίματος.Τι περισσότερο μπορεί να θέλει ένας ποιητής; Η ζωή μου στάθηκε η ίδια η ποίησή μου και η ποίησή μου υπήρξε το στήριγμα όλων των αγώνων μου.

Αν και πολλά βραβεία μου δόθηκαν, κανένα δεν μπορεί να συγκριθεί με το τελευταίο βραβείο.Να είμαι ο ποιητής του λαού μου. Το μεγάλο, το μοναδικό μου βραβείο είναι αυτό κι όχι τα βιβλία μου που μεταφράστηκαν σ’ όλες τις γλώσσες του κόσμου, ούτε τα βιβλία που γράφτηκαν για να αναλύσουν τα λόγια μου».

Ο Πάμπλο Νερούδα εκτιμούσε τόσο το έργο του ποιητή της Ρωμιοσύνης Γιάννη Ρίτσου που μόλις παρέλαβε το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1971 είπε στην ομιλία του: «Υπάρχει ένας άλλος ποιητής, που αξίζει πολύ περισσότερο από μένα αυτή την τιμή, ο Γιάννης Ρίτσος». 



Παρασκευή 30 Αυγούστου 2024

ΈΡΩΣ ΚΑΙ ΘΑΝΑΤΟΣ...Ο ΛΟΓΙΟΣ ΜΙΚΗΣ ΘΕΟΔΩΡΑΚΗΣ...



Αν γυρεύεις απ’ τον Ήλιο τη χαρά 

Αν γυρεύεις απ’ τον Ήλιο τη χαρά

κι απ’ των άστρων το δειλό το φως τη γαλήνη

μη μακραίνεις την καρδιά σου απ’ τη δική μου

που διψά για φως. 

Σαν τον ήλιο π’ όλο σβήνει κι όλο ζει

θ’ αρμενίζουν οι καρδιές μας μέσα στη γαλήνη.

Αν γυρεύεις απ’ τον Ήλιο τη χαρά

κι απ’ των άστρων το δειλό το φως τη γαλήνη

μη ζητήσεις να βρεις φως μακριά από μένα

θα ‘μαι σαν νεκρός.

Ας γυρέψουμε αντάμα τη χαρά

πιο πολύ κι από τ’ αστέρια μες στον έρωτά μας.

«Έρως και Θάνατος» είναι αφιερωμένος στην αγαπημένη του συνθέτη, Μυρτώ, και περιλαμβάνει τέσσερα τραγούδια. Τα δύο πρώτα, «Απρίλης» και «Αν γυρεύεις απ ' τον ήλιο τη χαρά», σε στίχους δικούς του συνετέθησαν το 1946 στην Αθήνα. Εξόριστος στην Ικαρία μελοποίησε δύο χρόνια αργότερα τα δύο σονέτα του Μαβίλη, «Έρως και Θάνατος» και «Λήθη» (έχει μελοποιηθεί και από τους Μ. Καλομοίρη – Κουιντέτο με τραγούδι,1912, Π. Πετρίδη – Πέντε Ελληνικές Μελωδίες, 1924 και Α. Ευαγγελάτο – Κύκλος Τραγουδιών σε ποίηση Λ. Μαβίλη, 1974-75). Η μελοποίηση του κύκλου πραγματοποιείται σε ύφος σύγχρονου Lied, συνδυάζοντας επιτυχώς στοιχεία δραματικά – απαγγελτικά από τη σύγχρονη περίοδο και λυρικά από τη ρομαντική. Ο συνθέτης εστιάζει περισσότερο στην ανάδειξη των εννοιών του ποιητικού λόγου και λιγότερο στην καθεαυτήν μορφή του. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στο δίπτυχο έρωτας – θάνατος, πρωταρχικό μοτίβο της μουσικής δημιουργίας και εκφραστικό «καταφύγιο» της τέχνης γενικότερα.

Πηγή:https://mikis.melodisseia.gr/event/eros-kai-thanatos

Κυριακή 25 Αυγούστου 2024

"Σαν πεταλούδα μέσα σε πανοπλία..."Μια μικρή ιστορία της Βάνας Σμπαρούνη



"Σαν πεταλούδα μέσα σε πανοπλία..." 





Υπάρχουν πολλοί που τον “φτερωτό θεό του έρωτα”τον αποκαλούν “φτερωτό τερατάκι”. Ίσως γιατί τον φοβούνται, τρέμουν να του παραδοθούν και γι αυτό όταν τον ανταμώνουν τον προσπερνούν...Έρχεται, όμως, κάποια στιγμή εκεί που ζούσαν ασφαλείς σαν πεταλούδα μέσα σε πανοπλία, αυτό το...άτιμο ”φτερωτό τερατάκι” να βρίσκει μια σχισμάδα και με μοναδική μαεστρία να περνάει το μεταλλικό τους περίβλημα, να μπαίνει μέσα στον μικρόκοσμό τους,αυτόν το φτιαγμένο από κοινωνικές δομές, κώδικες και ετοιμοπαράδοτες αρετές και να το ...χτυπάει “ανελέητα” με την πύρινη φορεσιά του μέχρι να το λιώσει, μέχρι να το ρευστοποιήσει και να τους μεταμορφώσει...! 

Βάνα Σμπαρούνη



της Ελένης Καραΐνδρου- Κ.Χ Μύρη. Από το σάουντρακ της ταινίας του Θόδωρου Αγγελόπουλου "Το μετέωρο βήμα του πελαργού" (1991) Πανσέληνος ο Έρωτας βουρλίζει το κορμί μου και σ' ονειρεύομαι, και σ' ονειρεύομαι, και σ' ονειρεύομαι σαν το χαμψίνι σάρωσες την έρημη ψυχή μου και τώρα καίγομαι, και τώρα καίγομαι, και τώρα καίγομαι Με σκλάβωσες, με λάβωσες και θέλω να πεθάνω για να 'χω τη λαβωματιά στον κάτω κόσμο συντροφιά και να ποθώ παράφορα τον κόσμο τον απάνω Σαν το ταμπάκο ρούφηξες μαζί με το φιλί μου Την αμαρτία μου, την αμαρτία μου, την αμαρτία μου Με χτύπησες αλύπητα κι έκανες την πληγή μου αθανασία μου, αθανασία μου, αθανασία μου Με σκλάβωσες, με λάβωσες και θέλω να πεθάνω για να 'χω τη λαβωματιά στον κάτω κόσμο συντροφιά και να ποθώ παράφορα τον κόσμο τον απάνω